pihi xaaripruwi

Сomentários

Transcrição

pihi xaaripruwi
AGENTE
DE
SAÚDE
YANOMAMI
Awei kami yani Agente de Saúde yama thë
peximai Agente de Saúde yama a peximai yaro kami
yama kini Yanomami yama ki haari taayu pihio yaro
einaha kami yani Agente de Saúde yama a peximai
yaro yama a pou mao tëhë malária yama pë ria taai
yaro kami yani xaari jornal yama a thaprarema Agente
de Saúde yama a peximai yaro naha thë kua yaro witi
naha thë kua tha wama ki pihi kunimai Agente de Saúde yama ani mai thaprai puonimi índio yama ki kupru
pihio yaro kami yama kini yama ki haari taayu yaro einaha
kami yama ki kuwai pihio yaro einaha thë xaari thaprarema
kami yani xaari mahi ya thë thama yaro einaha tha? remédio yama pë riã weyu wei ya thë thaprarema naha ya thë
kohipë thaprarema kami yani einaha kami yani Agente de
Saúde yama a peximai yaro ai thã kõo kaho napë wani carta
waa hataari ipa oni wa a kohi pë taarei ya thë kohi pë
thaprarema kami yani utiti ya thë thapranimi kohi pë yaro
einaha remédio weyotima ya thë peximai yaro kami yani
einaha thë kua yaro thë kohi pë thaprarema remédio ya pë
hika prai pihio yaro kami yani einaha thë a muito importante
einaha thë kua yaro kami yani jornal yaa kohi pë
thaprarema.
Venâncio Yanomami - Heramapi thëri ethë ã oni
Yama kini waiha Saúde yama ki kuprario tëhë yama
thë taari tëhë waiha Yanomami yama kini pihi ha
moyamirini yaro. Ihi tëhë remédio yama kiha turuha
taarini ihuru yama pë hirimai pihio yaro kuwa yaro
ihi tëhë yama ki ihuru pë haromamu pihio yaro.
Hapao tëhë pata thë pë ni thë tai hikio mao
mayarohe hei tëhë oxe yama kini napë yama pë
taaha hiarini yama ki pihi kuu yaro yama ki pihi
xaari prarioma kami yama kini escola yama a
taai hikioma yaro waiha yama ki kohi pë
moyami mahirayu tëhë ihuru yama pë
haari taai pihio yaro, awei hei tëhë ipa
thama prarioma kami Yanomami yama ki
hirimamu pihio wëtha paxio.
Genivaldo Werehe Yanomami - Perekapiu thëri
pihi xaaripruwi
thë ã oni
Heramapi thëri pëxë Kuisipi thëri pëxë Perakapi u thëri pëxë
ihi pëni hwei jornal pë thaihe
Alto Catrimani
-
Nomeru 3
-
abril de 2003
GARIMPEIRO THÄ Ã ONI
Awei hei tëhë Yanomami yama kini garimpeiro yama pë
jornal pë thaprarema kami yama ki urihi pë hami yutuha
hehami garimpeiro pë avião pë huma yaro. Hei thë ka kii
tëhë kami Yanomami yama ki pree huxuwa mahirayoma yaro
urihi yama a noamai mapru hetuoimi inaha urihi yama a
noamai kuo xoa tëhë yamaki wara patamayu yama ki pihi mohotio
tëhë yama kini mau upëni waiprai puo mahe kami yama ki piri ha
pë hami garimpeiro pë taproimi maki kasi tarehami yama ki urihi
pë thomi maihe yati ouro pë kutayoni paeketarehami waroho avião
mapë waroho ithou mahi yaro inaha kua yaro kami yama ki pata u
titiai pihioimi Conselho Distrital yama ki pree kohi pë mahio hetuo
einaha Yanomami yama ki pree kuu hei tëhë educação pëha pei yama
pë taiyaio rarioma mohotio tëhë inaha napë thë pë kuwëita yama ki
pihi kuuma a tëhë yama ki pihini ohotamai hiki omama yaro hei tëhë
yama ki pihini ohotamamu pihioimi hei tëhë thë kuaimi.Hapao tëhë
yama ki yaro pë haikia mahi yarohe pari pë xë ihe opo pë xë ihe
amatha pëxë ihe maraxi xë ihe kurema pëxë ihe kai pëxë ihe xama pëxë
ihe yuri pë nomama ihe iwa pëxë ihe thomi pëxë ihe kurito pë rëka ihe.
Inaha yama ki mohotio tëhë yama ki yaropë thama yarohe
garimpeiro yama pë na hawaripu wei thë ã oni.
Iramar Yanomami Ixiama Heramapi thëri
Awei kami yama kinë garimpeiro wama ki nohimai pihioimi. Awei
weti wama thë thai ha pii wama ki avião pëhai hai tha? kami
yama kini mineradora yama a thamai pihioimi heami kaho garimpeiro wama ki huu kuani mai kami Yanomami yama ki pirio
kuo pë hami wama ki kuai pihioni mai. Awei kami yama kini Recurso Natural yama a thamai pihioimi kami yama kini ihi yama thë
thamai tëhë yama ki yaro pë maprario tai naha yama ki pihi kuu
yaro Recurso Natural Não Renovável yama a thama ki tëhë yama
kini ohirioho taai inaha yama ki pihi kuu yaro yama thë thaamai
pihioimi inaha thë kuwë yaro yama thë thamai pihioimi ai
Yanomami yama kini yama thë taapë.
Ricardo Yanomami Heramapi thëri
DINHEIRO THË Ã ONI
Dinheiro witi pii thë tha?
Dinheiro wa atai wama ki pihi kuu. Dinheiro
aka kii napë pëni waamotima thë pë toai
wehe ihi dinheiro paxio kami Yanomama yama
kini napë yama e thë wëmaimi kama pënë dinheiro pë hamë napë pë pree iyai puo dinheiro a kama a kuna hapëi yaimi ihi dinheiro
waiha kami Yanomama yama ki matihi pë
hamë dinheiro pë ato ahe pë iyai puo makii
kami Yanomama yama ki urihi pë hamë ouro pë toaihe ouro a kamaa inaha napë
pë ohi nomarayu kami Yanomama yama ki urihi pë hamë ouro a kua yaro ihi
inaha thaihe dinheiro aha pë iyai puo dinheiro kama kunaha napë pë ohi
nomapru mahi hetu pë dinheiro pë maa. Awei hei dinheiro aka kii ha napë pë
iyai puo dinheiro a kama kunaha napë pë kuo hetuoimi mahi kami Yanomama
yama kini ihi ouro aha pei uhuru pë epë iyamai prohe dinheiro a kayo pree kua
yaro pë iyai puo dinheiro.
Macuxi Yanomami - Perakapiu thëri e thë ã oni kutaoma
Dinheiro wa a taai wama ki pihi kuu tëhë kami Yanomami yama kini matihi
rururamotima a kueni Yanomami dinheiro yama a pree toai hetuo pihio yaro
inaha yama ki pihi kuu yaro napë pëni dinheiro pë ka kii kami yama ki yama a pree
piximai hetuo yaro dinheiro noa kohipëwi yama pë pree pou pihio hetuo yaro
Yanomami yama kini dinheiro yama pë thai taimi maki napë pëni dinheiro pë oni
hipi yarohe kami yama ki pihi xaaripraoma yaro Boa Vista kami yama ki huu tëhë
ya ma ki ria ho rimo imi y aro ihi din heiro yama a p ree po u t ëhë
hapaka yama pë rurai pihio yaro poo pata pë preexo bacia pëxo poo uhuru pëxo
hayokoroma pëxo uhea pëxo peina thë pëxo thuwë pë naxikoko pë hirikai wihi
ralo pëxo inaha yama thë pë rururai kuwai pihio yaro dinheiro Yanomami yama
kini mai huu pihioimi yaro dinheiro yama pë pree peximai yutuha pata thë pëni ihi
dinheiro a pouma makihi hehami napë pë warokema yaro ihi tëhë escola akayo
waro makema yarohe inaha thë pë kuokema yaro kami yama ki pihi topraru xoa.
Awei dinheiro yama pë oni wawë prarema yaro kami Yanomami yama ki pihi
yani xaarikema ihi matihi pë toamotima dinheiro a kutayoni kami yama kini
napë pë ha dinheiro yama pë ukai pihio hetuo yaro Yanomami yama ki pihi
moyami hikirarioma yaro Dora ani dinheiro utupë haya maki pihi xaari pramai
noho yaro yama ki pihi topraru totuhuko. Maprarioma.
Iramar Yanomami Ixiãma
ECOLOGIA THË Ã ONI
Pilha Impacto Ambiental a kua yaro kami yani ya a
tha pramai pihioimi yaro madeireira Impacto
Ambiental a pree kukiwii kami yani thë piximaimi
yaro kami yani fazendeiro Impacto Ambiental kami
yani fazendeiro pë ha Impacto Ambiental ya a
thapramai pihioimi mineradora aka kii anaxara pë
yaro yama a xawara tiamaimi minério yama a haukë
marini matihi yama pë thamai pihioimi yaro kami
Yanomami yama ki urihi pë paxio yaro kaho napë
wama ki ha pixaka tha maimi kami Yanomami yama ki urihi pë kutayoni
minério yama a ukë pramai pihioimi kaho napë wama ki matihi pë thamai
pihioimi kami professor yama ki moyami rariyõma yaro hei tëhë pata thë
pë kuma hapii naha thë pë kuma yaro. Awei hehami kami Yanomami yama ki
urihi pë hami minério yama a ukëmaimi. Maprarioma.
Cunhadinho Yanomami Professor Turahipi thëri
Kami yama k i urihi pë w aw ë prario t ëhë wina ha y ama k i
ohi ku ai pë t ha kami y ama ki p ihik u y aro kami ya ma
kini fazendeiro wama k i p eximaimi mahi hapa mahio
tëh ë y ama k i pi hi moh ot io tëh ë u rihi w ama a
awama u rihi w ariahi k iarema yaro ei t ëhë k ami
yami kin i yaro ya ma pë no am y aro nap ë wama k i he
ã w ai ma hi t oko yaro k ami y ama k i o hi t hamouw ei
thëni mohotirayu tha yama ki pihikuu mahi yaro yama
ki yaro pë horema p ërayu tëhë w iti n aha yama k i ohi
kua pë yama ki p ihi kuu mahio ma yaro hapa in aha ya pihi
kuma yaro ya pë n oamai mahi y aro kami yani k ami yama
kini yaro yama pë n oamai o wi thë ã o ni p axio hapa inaha
kami ya ma ki pihi k uu fazendeiro wa ma ki pexima imi k ami
yama k ini y aro yama pë n oamai mahi y aro k ami yama ki
sikoramouw eini y aro yama pë noamai mahi yaro napë wama
ki heã w ai mahi tok o yaro k ami yani fazendeiro w ama ki
peximaimi. Hapao t ëhë k ami ya ma ki pihi mo hot io t ëhë
wamareni pihiarema hei kami yama k i usikoramou w ini
napë wa garimpeiro w ama k i peximaimi inaha ko rema t ha ku taoma.
Pedro Yanomami e thë ã o ni

Documentos relacionados

TË Ã ONI

TË Ã ONI Hapai naha yamaki xiro kuma: awei, kami yamakini arowari yama kiki pou maama yaro yamaki yai kiya mahirariyoma, uti ani arowari pia thaa? Paxi ki kuha inaha yamaki pihi kuu yaro. Inaha Yanomama thë...

Leia mais

frente - Hutukara

frente - Hutukara Yanomae  yama  ki  urihi  pë  noamaiwihi  thëpë  hapa  kiãi  kukema  Mucajai  uha,  Moxi  hatetea  pë  piriopëha,  Mãu  uha   Proropë   wãrõhõ   mahi   kuo...

Leia mais

Toototobi thëri pë kahiki ã oni Hereamu Witi pii thë ha napë wama

Toototobi thëri pë kahiki ã oni Hereamu Witi pii thë ha napë wama ki kua pë tha? Yama ki pihi kuu yaro. 14.000.000 yama a peximai xoa. Yanomae yama ki nomapru kõo pihioimi yaro. Kuë yaro hwei documento yama a thaprarema. Kaho napë wama kiha thë ã wawëpë yama thë ...

Leia mais

napë pë ha korini weti naha yanomami pëmaki kuaapë?

napë pë ha korini weti naha yanomami pëmaki kuaapë? ni yama ki nomapruhikioma. Inaha yama ki kua ai kota ai pihioimi yaro dinheiroyama a xiro pata kohipë pë pou pihioxoa. Dinheiro a waisipëo tëhë yanoma e yama ki waroho yaro yama ki nomapru kokita. ...

Leia mais

Yaro Yanomama thã turu Yaro Yanomama thã turu Yaro Yanomama

Yaro Yanomama thã turu Yaro Yanomama thã turu Yaro Yanomama yani kutarioma ihi tëhë ya temia ha korini yã hai kõoma ihi dia 18 tëhë yã hai kõoma. Dia 20 yã hi kõoma dia 21 ya hai kõoma ihi tëhë ya huraprarioma. Nova York thë urihiha 10 dias yani kutarioma y...

Leia mais

Boa vista, 21 de Outubro de 2006. Depois de nos reunirmos durante

Boa vista, 21 de Outubro de 2006. Depois de nos reunirmos durante nö atakusa pö totomaö nii töpö totomaö, suö töpö suaö, ! naha töpö kua tiha, hi Boa Vista tö uli ha pata makö kule. FUNAI, IBAMA, Polícia Federal, Ministério Público Federal ai pata makö ! naha kui...

Leia mais

Yaro Yanomama thã turu

Yaro Yanomama thã turu thë pë toku pihioma makii yama pë tokumanimi, yama pë tokumai maoma. Pë horehoremu xi wariproma, pë xi ehei pihi totihioma, pë nasi këyu pihi totihioma makii Yanomami ai thë pë marixi hetuo maoma y...

Leia mais

Wanowano No. 26 - Secoya - serviço e cooperação com o povo

Wanowano No. 26 - Secoya - serviço e cooperação com o povo intelectual të rë kui kahë wa puhi kua yaro watei moxi imapou watë hipëai rë mai inaha a pata kuma. Të kãi rë hiranowei imprensa ou de forma hei të pë rë kui të pë oni rë yaitai, të pë rë kuprouwei...

Leia mais

Wanowano No. 21

Wanowano No. 21 yamaki raxa uki yamaki taprai reahu te kuo të hë, yama ki yai pata puhi toprarou reahu te kua te he raxa uki yamaki koai. Yamaki ha amoa runi mapraruni hu yahuya të pë komi huihe urihi hami paxo wa...

Leia mais

Yanomae thë ã

Yanomae thë ã thë ã oni Napë pëni Hwaximu thëri pë niaiwihi thë ã oni Hapënaha urihi watima pë pihi kuma yaro 12 Hwaximu thëri pë niararemahe. Kama garimpeiros yami pë kiãi pihio yaro Hwaximu thëri pë niararemah...

Leia mais

Yanomae thë ã

Yanomae thë ã yama thë ã hëti pario. Yanomae representante yama ki hëtëyuuwi yama thë ã thama. Hapë naha thë ã kuoma. Kami Yanomae yama ki raãmu tëhë yama thë ã wëaiwi yama ki kupru tëhë yama ki noa wëayu. Yanom...

Leia mais